Agioi Apostoloi

Location :

• George On Tour

  17 April 2018

  Είναι κτισμένο σ’ ένα μικρό λόφο, στα δυτικά του χωριού, και χρονολογείται από το 12ον αιώνα μ.Χ.
  
  Ανήκει στον τύπο του μονόχωρου σταυροειδούς ναού με τρούλο. Έχει κάτοψη ορθογώνιου σχήματος, με εσωτερικές διαστάσεις 6,35 x 4,20 μ., με ημικυκλική την αψίδα του ιερού ( 1,85μ. ακτίνα ), που εμφανίζεται και εξωτερικά ως ημικυκλική. Η κάλυψη του ναού γίνεται με ένα κατά μήκος κυλινδρικό θόλο, στο μέσο του οποίου υψώνεται ο τρούλος. Ο κατά πλάτος θόλος έχει συμπτυχθεί και εμφανίζεται με την μορφή τόξων, που μαζί με τον κατά μήκος θόλο στηρίζουν τον τρούλο. Στην διασταύρωση των θόλων εμφανίζονται 4 πεσσοί, οι οποίοι ενσωματώνονται στους πλάγιους τοίχους, λόγω του μικρού μήκους των πλάγιων κεραιών του σταυρού. Ο τρούλος έχει χαμηλωμένο, σχεδόν κωνικό σχήμα, χωρίς τύμπανο και παράθυρα. Χαρακτηριστικό είναι το ακανόνιστο που διακρίνει τις αρχιτεκτονικές μορφές και σχήματα, όπως η ακανόνιστη κυκλική βάση του τρούλου και τα ασύμμετρα τόξα που τον στηρίζουν. Τα σφαιρικά τρίγωνα (λοφία) που μεταβιβάζουν τα φορτία του τρούλου στους θόλους είναι επίσης ακανόνιστου σχήματος. Εξωτερικά οι κεραίες του σταυρού καθώς και ο χαμηλωμένος τρούλος καλύπτονται με κεραμίδια. Το ίδιο γίνεται και στην αψίδα του ιερού. Τονίζεται βέβαια ότι τα κεραμίδια τοποθετήθηκαν μετά το 1953, για λόγους προστασίας του ναού από τις καιρικές συνθήκες.
  
  Στο ναό υπάρχουν τρεις είσοδοι, στα βόρεια, στα νότια και στα δυτικά, με ημικυκλικό φεγγίτη η καθεμιά, που καλύπτεται με διακοσμητικά γύψινα θωράκια, που εδράζονται στα ξύλινα ανώφλια των θυρών. Πάνω από κάθε είσοδο υπάρχει στενό μονόλοβο τοξωτό παράθυρο. Τα τρία αυτά παράθυρα καθώς και ο φεγγίτης της βόρειας εισόδου κλείστηκαν εσωτερικά, πιθανόν όταν τοιχογραφήθηκε ο ναός, ενώ το παράθυρο της δυτικής πλευράς ανοίχτηκε κατά την ανοικοδόμηση του τοίχου από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, όταν κάποια στιγμή είχε καταρρεύσει, όπως αναφέρει σε άρθρο του ο ιερέας Ανδρέας Βορκάς, θεολόγος και εφημέριος στην ενορία του Πέρα Χωριού. Ο ναός τέθηκε υπό την προστασία του Τμήματος Αρχαιοτήτων από το 1940, ενώ από το 1946 άρχισαν εργασίες συντήρησής του.
  
  Οι τοίχοι του ναού είναι κτισμένοι με πέτρα της περιοχής και έχουν πλάτος περίπου 0,68μ. Τα ανακουφιστικά ημικυκλικά τόξα των ανοιγμάτων διαμορφώνονται με ψημένα συμπαγή τούβλα, ενώ τα κουφώματα και τα ανώφλια τους είναι ξύλινα. Στις στέγες υπάρχουν κεραμίδια βυζαντινού τύπου, ενώ τα κροδώματα διαμορφώνονται με πλάκες που προεξέχουν από τους τοίχους. Εσωτερικά το δάπεδο αποτελείται από μεγάλες ακανόνιστες πλάκες, ενώ το ιερό είναι υπερυψωμένο σε σχέση με τον υπόλοιπο χώρο. Πριν μερικά χρόνια η επιτροπή της εκκλησίας προχώρησε στην κατασκευή καμπαναριού, με λαξευτή πέτρα, το οποίο όμως απομακρύνθηκε το Δεκέμβριο του 1998, από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, κατά τις εργασίες συντήρησης του ναού.
  
  Πέρα από τη λιτή αρχιτεκτονική του έκφραση, χαρακτηριστική της εποχής του 12ου αιώνα στην Κύπρο, ο ναός είναι πολύ πλούσιος όσον αφορά τη ζωγραφική του διακόσμηση.
  
  Για τις τοιχογραφίες του, που αποτελούν ωραιότατα δείγματα βυζαντινής τέχνης στην Κύπρο, κάνουν αναφορά πάρα πολλοί μελετητές / αρχαιολόγοι / περιηγητές, όπως ο G. Jeffery (1918), ο W.H. Buckler (1946), ο R. Gunnis (1936), ο Α.Η.S. Megaw σε εκτενέστατο άρθρο του, όπου περιγράφει με λεπτομέρεια το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού (1962), ο Γ. Σωτηρίου, οι Α. και J. Στυλιανού (1985) κτλ. Όπως αναφέρει στο άρθρο του ο ιερέας Ανδρέας Βορκάς αλλά και άλλοι μελετητές, οι τοιχογραφίες και το όλο εικονογραφικό πρόγραμμα έχει τυπικά γνωρίσματα της τεχνοτροπίας του 12ου αιώνα, με τα θέματα να αναπτύσσονται έντεχνα στις αρχιτεκτονικές επιφάνειες και τις μορφές των αγίων να αναδεικνύονται με επιτυχία σε αυτές

  response / report this review